In het Dijklander Ziekenhuis vervullen geestelijk verzorgers een unieke rol. Ze zijn er voor patiënten op de meest kwetsbare momenten – met aandacht, nabijheid en zonder oordeel. Maar ook voor collega’s staan ze klaar, bijvoorbeeld na een ingrijpende gebeurtenis zoals een reanimatie, of als teams ondersteuning kunnen gebruiken in de samenwerking.
Wat bespreken jullie met patiënten?
Gert: “We vragen hoe het écht met iemand gaat. Heeft u pijn? Maakt u zich ergens zorgen over? Waar woont u? Wat voor werk heeft u gedaan of doet u nog? Heeft u kinderen? Vaak ontstaat dan een persoonlijk en vertrouwelijk gesprek. Als ik daarna in het dossier noteer dat we het over ‘Het Leven’ hebben gehad in hoofdletters, weten collega’s vaak precies wat ik bedoel.” René vult aan: “Als mensen erg ziek zijn, denken ze vaak terug aan vroeger. Dat roept niet alleen mooie, maar ook lastige herinneringen op. Soms voelen patiënten onrust. Bijvoorbeeld omdat ze iets nooit hebben verteld aan hun familie. Of omdat ze spijt hebben van eerdere keuzes. Het blijft bijzonder en waardevol dat ze ons dingen toevertrouwen en om te zien dat ons bezoek hun goed doet.”
Wanneer kunnen collega’s jullie inschakelen?
“Collega’s weten ons gelukkig goed te vinden. Vaak komen verwijzingen van verpleegkundigen, artsen en servicemedewerkers of worden we aangesproken als we op de klinieken lopen,” zegt René. We proberen dan dezelfde dag nog de patiënt te bezoeken. Op dat moment zijn we nodig en soms is dat moment na een nachtje slapen niet meer actueel.” Soms is er een geestelijk verzorger aanwezig bij een slechtnieuwsgesprek. Gert: “We zijn er dan om te luisteren, niet om iemand te zeggen wat ze moeten doen of ‘op te peppen’.”
Wat is de grootste misvatting over jullie werk?
René: “Dat we alleen maar gericht zijn op het geloof. Dat is absoluut niet zo. Wij zijn er voor iedereen. Daarbij is de kijk op het leven van patiënten het uitgangspunt. Een ritueel voor een niet gelovige persoon kan bijvoorbeeld net zo goed een kaarsje aansteken zijn.” Natuurlijk zijn er ook culturele verschillen. Om medewerkers hierin te ondersteunen geeft Geestelijke verzorging workshops over cultuurverschillen. Daarin komen niet alleen de Islam en boeddhisme aan bod, maar ook de Nederlandse subculturen. Ook worden er door Geestelijke verzorging scholingen over sterfstijlen gegeven, zodat medewerkers beter kunnen begrijpen hoe verschillende mensen omgaan met sterven.
Welke momenten zijn jullie altijd bijgebleven?
Gert en René denken even stil na. Er zijn zó veel momenten die indruk hebben gemaakt.
Gert: “Toch vooral situaties waarin een kind betrokken was. Reanimaties, maar ook doopsels van baby’s die kwamen te overlijden. Die raken je diep.” René: “Ik herinner me ook een patiënt met wie ik een prachtig gesprek had over onze gedeelde herinneringen aan de TT in Assen. Hij had geen familie die langskwam, maar genoot zichtbaar van ons gesprek. Kort daarna overleed hij. Ook die ene vraag van een patiënt – ‘Wil je mijn hand vasthouden?’ – blijft me bij. Juist in zulke kwetsbare momenten, waarin ik écht iets kan betekenen, weet ik waarom ik dit werk zo graag doe.”