‘Nu zag en voelde ik ook echt zelf dat rouwproces waar je doorheen gaat’

Foto Gea van der Helm

Gea van der Helm werkte lang als gespecialiseerd verpleegkundige op de afdeling Gynaecologie. Op haar 42e kreeg ze zelf een groot gezwel aan haar eierstok. “Je perspectief vanuit het bed is letterlijk heel anders dan wanneer je ernaast staat."

Gea van der Helm (62) 
Senior adviseur afdeling Kwaliteit, team patiënt - alle locaties
Hoe lang werk je al in de zorg en/of in het Dijklander Ziekenhuis? 
“Van 1986 tot 2003 als verpleegkundige, daarna als interne trainer en adviseur.“
Waarom heb je ervoor gekozen om in de zorg te gaan werken? 
“Van jongs af aan wilde ik de zorg in. Eerst in de gehandicapten zorg, later het ziekenhuis.

Van gespecialiseerd verpleegkundige…

“Ik werkte al vijftien jaar als gespecialiseerd verpleegkundige op de afdeling Gynaecologie. Ik heb daar veel meegemaakt en gezien. Er zijn me veel patiënten bijgebleven, maar één staat me vooral bij: Begin jaren negentig, een vrouw, nog geen dertig met een jong gezin, werd herhaaldelijk opgenomen met vage klachten. Uiteindelijk heeft ze me toevertrouwd dat ze seksueel misbruikt was in haar jeugd door een familielid. Ze wilde niet dat ik het aan iemand vertelde, een enorm dilemma. Ik heb haar toch zover gekregen dat ze hulp heeft gezocht. Ik heb ook veel vrouwen verzorgd met een gezwel aan de eierstok, met fatale afloop."

… naar patiënt

"Ik had net besloten weer een opleiding te gaan volgen, was net een jaar weg bij de afdeling toen ik zelf vage klachten kreeg. Het bleek al snel dat dit niet in orde was, een groot gezwel aan mijn eierstok. Ik was 42 en had nog jonge kinderen. Ik kwam in een achtbaan terecht. Binnen 14 dagen na een CT-scan lag ik op operatiekamer. Vanwege mijn verpleegkundige achtergrond wist ik veel en had ik veel gezien. Dat neemt heel je gedachten in beslag. Op dat moment ben je echt patiënt en niet meer verpleegkundige of collega. Ik werkte in die tijd net bij het opleidingscentrum als praktijkopleider. Het feit dat ik er lag ging als een lopend vuurtje door het hele ziekenhuis. Ik heb dat overigens niet als vervelend ervaren. Ik kreeg enorm veel lieve aandacht. Na twee maanden ben ik weer aan het werk gegaan."

"Pas na de ziekenhuisopname kwam er tijd voor reflectie en realiseer je je dat het voor mijn oud-collega’s of de leerlingen mogelijk best ongemakkelijk was. Als je als zorgverlener wordt geconfronteerd met een collega, maak dit bespreekbaar. Als je collega aangeeft dat het voor hem of haar ongemakkelijk voelt, dan is dat zo. Mijn persoonlijke ervaring: Een antwoord als: ‘je bent nu gewoon een patiënt’, of ‘ik doe mijn werk’, hielp mij niet. Want nee, ik ben ook je collega, daar kunnen we niet omheen."

"Ik ben de gynaecoloog die me toen heeft behandeld enorm dankbaar. Hij is al jaren met pensioen, we hebben nog steeds contact. Ik heb hem weleens gevraagd: heb je mij nu anders behandeld dan een ander? ‘Nee’, zei hij, ‘voor mij maakt het niet uit’. Hij had me overigens de keuze gegeven om naar een ander ziekenhuis te gaan."

Verrijking en bewustwording

"Mijn blik op de patiëntenzorg is feitelijk niet heel anders geworden door ‘het patiënt-zijn’. Ik twijfel niet aan de goede verzorging voor patiënten van mijn collega’s, toen niet en nu ook niet. Ik voel en voelde trots op de organisatie en alle collega’s. Als verpleegkundige sta je echt dichtbij wat de patiënt moet doormaken, maar wel aan de zijlijn. Maar nu zag en voelde ik ook echt zelf dat rouwproces waar je doorheen gaat en waar ik over geleerd had en gehoord had."

"Je wenst niemand ziek, maar je perspectief vanuit het bed is letterlijk heel anders dan wanneer je ernaast staat. Die patiëntbeleving en patiëntervaring helpen ons de zorg te verbeteren. Ik ben een groot voorstander van spiegelgesprekken, die zijn echt van toegevoegde waarde. In mijn training en coaching heeft patiëntperspectief ook altijd een plek."

"Deze hele periode heeft mij uiteindelijk veel bewuster gemaakt van wat ik wilde. Ik had al de keuze gemaakt om uit de zorg te gaan en weer een opleiding te doen, en ook het reizen heb ik niet langer uitgesteld. Je bent je bewust van je kwetsbaarheid. Ik word er nog elke dag aan herinnerd vanwege het litteken. Maar dat koester ik. Het is mijn monument om stil bij te staan: Ik leef!”

In de Dijklander Zomerserie ‘Aan beide kanten’ vertellen Dijklanders die beide kanten van de zorg kennen. Ze werkten al in de zorg en ineens werden ze zelf - of een dierbare van hen - patiënt. Of ze hebben zelf of met een dierbare ervaring als patiënt in de zorg wat motiveerde om in het ziekenhuis te gaan werken. Hoe nemen ze die persoonlijke ervaring mee in hun werk? En wat heeft het hen gebracht? In deze aflevering vertelt Gea van der Helm haar verhaal.