Prostaatkanker

Foto van man

Het Dijklander Ziekenhuis is gespecialiseerd in onderzoek, advies en behandeling voor prostaatkanker.

Snel naar: Onderzoek en diagnose of Behandeling.

 

Verwijzing

U bent via uw huisarts doorverwezen voor onderzoek van de prostaat. Prostaatkanker geeft meestal geen symptomen en wordt vaak ontdekt door het bepalen van de PSA-waarde (Prostaat Specifiek Antigeen) in het bloed. De prostaat is een klier die alleen mannen hebben. Het heeft ongeveer de grootte van een walnoot en het bevindt zich onder de blaas en voor de endeldarm. Wanneer de huisarts u doorverwijst naar het ziekenhuis voor verder onderzoek, krijgt u eerst een afspraak op de polikliniek urologie.

Onderzoek en diagnose

De uroloog zet een aantal onderzoeken in om vast te stellen of u prostaartkanker heeft. Dit zijn:

  • Bloedonderzoek: (bepalen van het PSA als dit nog niet bij huisarts gebeurd is)
  • Rectaal toucher: hierbij voelt de uroloog met zijn vinger via de endeldarm of er afwijkingen zijn aan de prostaat.
  • TRUS (Trans rectale ultrasound van de prostaat): Dit is echografisch onderzoek van de prostaat via de endeldarm waarbij er direct ook prostaatbiopten kunnen worden afgenomen.
  • MRI prostaat: In dit onderzoek wordt een nauwkeurig beeld gemaakt van de prostaat, waarop een eventuele prostaatkanker goed te zien zal zijn. Een MRI wordt gemaakt als er bij u een blijvende verdenking van prostaatkanker bestaat, maar dit komt niet uit bovengenoemde onderzoeken.

Als er biopten van de prostaat zijn genomen wordt dit opgestuurd naar de patholoog. De uitslag (PA) van deze biopten volgt na ongeveer 5 werkdagen. U krijgt weer een afspraak bij de uroloog. U hoort dan of het om prostaatkanker gaat en om welke Gleason-score het gaat. De Gleason-score geeft aan hoe agressief de kankercellen zijn. De patholoog beoordeelt met een microscoop de twee meest voorkomende groeipatronen van kwaadaardig weefsel. Aan beide geeft hij een cijfer en deze twee cijfers opgeteld vormen de Gleason-score. Afhankelijk van deze uitslag en de hoogte van uw PSA zal de uroloog volgens de richtlijnen vervolgonderzoek aanvragen om te kijken of de prostaatkanker zich alleen in uw prostaat bevindt of ook uitgezaaid is naar andere delen van het lichaam.

Eventueel kan hierna nog vervolgonderzoek nodig zijn. Deze onderzoeken zijn:

  • Skeletscan hierbij worden alle botten in beeld gebracht. Een radioactieve vloeistof maakt eventuele afwijkingen in uw botweefsel zichtbaar.
  • PSMA/PET scan Ook dit is een nucleair onderzoek. De radioactieve vloeistof PSMA bindt zich specifiek aan prostaatkankercellen, zowel in de prostaat, als in uitzaaiingen. Vooralsnog heeft deze scan niet de voorkeur in een diagnostisch traject, maar wordt pas ingezet als na een in opzet genezende behandeling (bijvoorbeeld na prostaatverwijdering of bestraling) de prostaatkanker toch weer terugkeert.

Behandeling

Polikliniek bezoeker

Aan de hand van in welk stadium de tumor is, zal u een passende behandeling aangeboden worden. Als de prostaatkanker zich alleen in de prostaat bevind zijn behandelingen gericht op genezing. Er zijn verschillende behandelopties mogelijk afhankelijk van de gleasonscore en de omvang van de tumor.

  • Active surveillance Er wordt niet actief behandeld. Elke drie maanden wordt het PSA gecontroleerd. Na een jaar volgen opnieuw biopten. Indien de prostaatkanker zich ontwikkelt  wordt alsnog overgegaan tot actieve behandeling.
  • Opereren Hierbij wordt de gehele prostaat verwijderd. Opereren gebeurt laparoscopisch met een operatierobot. Voor deze operatie worden patiënten verwezen naar de Amsterdam UMC locatie VU.
  • Inwendig bestralen Dit wordt brachytherapie genoemd. Via de huid tussen anus en balzak worden radioactieve jodiumzaadjes in de prostaat gebracht die de prostaat van binnenuit bestralen.
  • Uitwendig bestralen Dit gebeurt met een bestralingsapparaat waarbij met een gerichte bundel celdodende straling op de prostaat gericht wordt. Hier zijn verschillende schema’s voor. De radiotherapeut beslist welk schema het meest geschikt is.
  • Hormoontherapie Dit kan wordt ingezet als aanvullende behandeling in combinatie met uitwendige bestraling indien er sprake is van een hoge gleasonscore. Het vergroot de kans op genezing.

Als de prostaatkanker niet alleen in de prostaat zit, maar ook uitgezaaid is naar andere delen van het lichaam zijn de behandelingen er op gericht om de prostaatkanker te remmen. De mogelijkheden zijn dan:

  • Hormoontherapie Doel is om de groei van prostaatkankercellen te remmen. Er zijn verschillende hormonale behandelingen. Operatief: chirurgische castratie waarbij de zaadballen worden weggehaald. Chemische castratie: Met deze behandeling wordt ingegrepen op het systeem wat testosteron aanmaakt. Dit kan door middel van een injectie in de buikwand waarbij de regie over de testosteronproductie in de hersenen wordt geblokkeerd. Ook kunnen er tabletten ingezet worden die de werking van testosteron uit de zaadballen en de bijnieren blokkeren.
    Een aanvulling daarop is:
  • Chemotherapie Dit is een behandeling met cytostatica en beïnvloed de celdeling. Met name snelgroeiende weefsels, maar ook tumorweefsels zijn gevoelig voor chemotherapie. Dit wordt toegediend via een infuus eens per drie weken. Voor chemotherapie wordt u doorverwezen naar de oncoloog. 
Multi Disciplinair Overleg

Alle patiënten met de diagnose prostaatkanker worden besproken in het Multi Disciplinair Overleg (MDO). Dit is een wekelijks video overleg met verschillende artsen van het Dijklander ziekenhuis het Zaans Medisch Centrum en de Amsterdam UMC. Het doel is om per patiënt te bespreken wat de beste behandeling is. Hierbij wordt niet alleen rekening gehouden met de diagnose, maar ook leeftijd, levensverwachting en mogelijke andere ziekten die iemand heeft.

Casemanager

Foto van bespreken uitslag

Iedereen die wordt doorgestuurd voor verder onderzoek of een behandeling ondergaat voor prostaatkanker kan een casemanager krijgen als aanspreekpunt. Een casemanager is een verpleegkundig specialist/ gespecialiseerd verpleegkundige die gespecialiseerd is in het begeleiden van onderzoek en de behandeling van patiënten met prostaatkanker.

U kunt tijdens de onzekere onderzoeksfase, behandelfase en de periode daarna voor vragen contact opnemen met de casemanager. Zij zal u zoveel mogelijk begeleiden bij alle onderzoeken en behandelingen. Ook kan zij aangeven bij wie u het beste met specifieke vragen terecht kunt.

Heeft u nog vragen?

Neem dan contact op met Mieke Briek, Marlene Heddes of Marieke van Liere. Zij zijn de casemanagers. Zij zijn bereikbaar van 9.00 – 16.30 uur.

Locatie Hoorn: 0229 – 208 679 (ma-di-do-vr); Locatie Purmerend: 0299 – 457 291 (di-woe-vr)

Handige links

www.allesoverurologie.nl

www.websiteprostaatkanker.nl